tựa gối ôm cần lâu chẳng được

Tựa gối, ôm cần lâu chẳng được, Cá đâu đớp động dưới chân bèo. Thơ thất ngôn bát cú 42: CẢM XUÂN. Pháo đốt vui xuân rộn phố phường. Xuân về riêng cảm khách văn chương. Hồng phơi loá mắt chùm hoa giấy. Trắng nhuộm phơ đầu mái tóc sương. Cành liễu đông tây cơn Tựa gối ôm cần lâu chẳng được Cá đâu đớp động dưới chân bèo. Tư thế "tựa gối ôm cần" là tư thế mang nặng tâm trạng. Chờ hoài không có cá nên buồn bã, thất vọng "tựa gối" nhưng còn mong mỏi đợi chờ nên vẫn "ôm cần". Nhưng có phải thi nhân đang câu cá? Nếu phải, tại sao lại có cảm nhận mơ hồ "cá đâu đớp động dưới chân bèo?". Tựa gối ôm cần lâu chẳng được, Cá đâu đớp động dưới chân bèo. I.Xuất xứ, chủ đề "Thu điếu" nằm trong chùm thơ thu ba bài "nức danh nhất" về thơ nôm của Nguyễn Khuyến. Bài thơ nói lên một nét thu đẹp tĩnh lặng nơi làng quê xưa, biểu lộ mối tình thu đẹp mà cô đơn, buồn của một nhà nho nặng tình với quê hương đất nước. Tựa gối ôm cần lâu chẳng được Cá đâu đớp động dưới chân bèo. Không gian có xu hướng co lại với hình ảnh của người câu. Tiếng cá đớp bóng nước đâu đó khẽ vang lên rồi im bặt càng làm cho không gian vắng lặng hơn. Nghệ thuật lấy động gợi tĩnh, tả cảnh ngụ tình cô động lại ở hai câu thơ cuối này. Không gian thu cũng chính là không gian tâm trạng. Tựa gối ôm cần lâu chẳng được, Cá đâu đớp động dưới chân bèo. Xuất xứ, chủ đề "Thu Điếu" nằm trong chùm thơ thu ba bài "nức danh nhất" về thơ nôm của Nguyễn Khuyến. Bài thơ nói lên một nét thu đẹp tĩnh lặng nơi làng quê xưa, biểu lộ mối tình thu đẹp mà cô đơn, buồn của một nhà nho nặng tình với quê hương đất nước. Tôi nhớ không lầm dường như đã có tài liệu cho rằng: "tựa gối, ôm cần lâu chẳng được", "ôm" chứ không phải là "buông". Đối với nhà thơ trong những ngày từ quan lui về ở ẩn, mùa thu câu cá, đó là thú vui của nhà thơ nơi làng quê để tiêu khiển trong công Vay Nhanh Fast Money. Trong thể thơ Thất ngôn cú bát Đường luật, tác giả muốn gửi gắm tâm sự của mình chủ yếu là nằm trong hai câu kết. Trong Đường thi yêu cầu" Mạch kị lộ, ý kị nông; Thi tại ngôn ngoại" là thước đo giá trị của thi phẩm và tài năng của thi sỹ. Với chùm ba bài thơ về mùa thu của Nguyễn Khuyến, có lẽ hai câu kết trong bài “Thu điếu”, tâm sự của cụ được diễn tả một cách kín đáo và hay hơn cả Tựa gối ôm cần lâu chẳng được Cá đâu đớp động dưới chân bèo. Trong cách hiểu xưa nay của nhiều người, có nhiều bài viết, nhiều giáo viên giảng dạy bài thơ này, khi phân tích 2 câu kết đều chỉ nói qua, hoặc lí giải chưa thấu đáo, chưa có sức thuyết phục. Trong bài viết này tôi thử mạnh dạn đưa ra một cách lý giải mới, giải mã ý nghĩa hai câu kết nêu trên qua việc so sánh với một câu ca dao cổ, với cuộc đời và với phong cách của cụ Tam nguyên. Trong ca dao cổ của nước ta có câu Nước trong cá chẳng ăn mồi Anh đừng câu mà nhọc, bạn đừng ngồi mà khuya. Câu ca dao này tôi không phân tích ở góc độ tình yêu trai gái mà chỉ thuần tuý nói về việc đi câu. Một kinh nghiệm khi đi câu cá là Nước trong thì cá chẳng ăn mồi, nên anh đi câu chỉ là một việc vô ích, không có kết quả. Trong câu ca dao này, cũng như câu Tựa gối ôm cần lâu chẳng được của bài Thu điếu đều có ý khuyên người đi câu nên ra về. Ngược lại trong câu Cá đâu đớp động dưới chân bèo ta thấy âm thanh của tiếng cá đớp mồi là âm thanh báo hiệu cho người đi câu là có cá, cá đang đớp mồi, tức là cá đang đói, chủ ý muốn khuyên người đi câu nên ở lại. 2 trang minhquan88 1658 0 Download Bạn đang xem tài liệu "Về hai câu kết trong bài thơ Thu điếu của Nguyễn Khuyến", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trênVề hai câu kết trong bài thơ Thu điếu của Nguyễn Khuyến. Trong thể thơ Thất ngôn cú bát Đường luật, tác giả muốn gửi gắm tâm sự của mình chủ yếu là nằm trong hai câu kết. Trong Đường thi yêu cầu" Mạch kị lộ, ý kị nông; Thi tại ngôn ngoại" là thước đo giá trị của thi phẩm và tài năng của thi sỹ. Với chùm ba bài thơ về mùa thu của Nguyễn Khuyến, có lẽ hai câu kết trong bài “Thu điếu”, tâm sự của cụ được diễn tả một cách kín đáo và hay hơn cả Tựa gối ôm cần lâu chẳng được Cá đâu đớp động dưới chân bèo. Trong cách hiểu xưa nay của nhiều người, có nhiều bài viết, nhiều giáo viên giảng dạy bài thơ này, khi phân tích 2 câu kết đều chỉ nói qua, hoặc lí giải chưa thấu đáo, chưa có sức thuyết phục. Trong bài viết này tôi thử mạnh dạn đưa ra một cách lý giải mới, giải mã ý nghĩa hai câu kết nêu trên qua việc so sánh với một câu ca dao cổ, với cuộc đời và với phong cách của cụ Tam nguyên. Trong ca dao cổ của nước ta có câu Nước trong cá chẳng ăn mồi Anh đừng câu mà nhọc, bạn đừng ngồi mà khuya. Câu ca dao này tôi không phân tích ở góc độ tình yêu trai gái mà chỉ thuần tuý nói về việc đi câu. Một kinh nghiệm khi đi câu cá là Nước trong thì cá chẳng ăn mồi, nên anh đi câu chỉ là một việc vô ích, không có kết quả. Trong câu ca dao này, cũng như câu Tựa gối ôm cần lâu chẳng được của bài Thu điếu đều có ý khuyên người đi câu nên ra về. Ngược lại trong câu Cá đâu đớp động dưới chân bèo ta thấy âm thanh của tiếng cá đớp mồi là âm thanh báo hiệu cho người đi câu là có cá, cá đang đớp mồi, tức là cá đang đói, chủ ý muốn khuyên người đi câu nên ở lại. Trong cuộc đời mình, cụ Tam nguyên đã từng diễn ra vài ba lần chuyện ra rồi về, về rồi ra. Cụ đã từng mười năm “Tựa gối ôm cần”, cụ ra giúp đời như thế cũng có thể gọi là “lâu” Từ 1871 đến 1884, trong đó có ba năm về chịu tang nhưng kết quả “Chẳng được” bao nhiêu. Cụ đành bất lực trước cuộc đời. Năm 1884, Nguyễn Khuyến sau “Mười năm gió bụi trở về nhà” Hoàn gia tác cụ trở về vườn Bùi ẩn dật mấy năm. Sau đó, vạn bất đắc dĩ cụ lại ra làm gia sư cho gia đình Hoàng Cao Khải. Cuối cùng, cụ lại trở về quê cũ nương thân, rồi trút hơi thở cuối cùng ở đó. Ta thật sự cảm thông và chia sẽ về cái tâm sự giằng xé, nỗi trở trăn nên về hay nên ở của mọt kẻ sỹ sinh bất phùng thời như cụ. Trong thơ của mình, Nguyễn Khuyến vẫn thường mượn tiếng loài vật để gửi gắm tâm sự sâu kín. Đó là tiếng ngỗng trời Mấy chùm trước dậu hoa năm ngoái Một tiếng trên không, ngỗng nước nào. Thu vịnh Sự thúc dục của tiếng con chim chích choè đã làm xao động tâm tư Nguyễn Khuyến, như thúc dục nhà thơ nên ra về hay nên ở lại Văng vẳng tai nghe tiếng chích choè Lặng đi kẻo động khách làng quê. Lại còn giục giã về hay ở Đôi gót phong trần vẫn khoẻ khoe. Về hay ở Đó là tiếng khắc khoải “Tiếc xuân nhớ nước” của chim cuốc Năm canh máu chảy đêm hè vắng Sáu khắc hồn tan, bóng nguyệt mờ Có phải tiếc xuân mà đứng gọi Hay là nhớ nước vẫn nằm mơ. Cuốc kêu cảm hứng Rõ ràng qua các âm thanh của loài vật kể trên, ta dễ nhận ra tâm sự của nhà thơ hơn là tiếng cá đớp động dưới chân bèo trong bài thơ Thu điếu. Tiếng cá đớp mồi ở đây không chỉ là một tiếng thu dân giã, thân quen của làng quê, gợi cho ta một hoài niệm đẹp về đất nước, quê hương mà đằng sau âm thanh đó là cả một nỗi niềm sâu kín, khó tả của nhà thơ. Âm thanh này ít có giá trị miêu tả, mà chủ yếu là sự giải bày kín đáo tâm sự sâu lắng của nhà thơ, đó là Yêu nước, thương nhà nhưng bất lực trước thời cuộc. Tiếng cá đớp mồi phải chăng là tiếng gọi của cuộc đời thúc dục cụ Tam nguyên Yên Đỗ ra giúp dân, giúp nước. Hai câu kết của bài thơ Thu điếu, qua hình ảnh người câu cá, qua âm thanh của tiếng cá đớp mồi, ta thấy được tâm sự sâu kín của nhà thơ Nguyễn Khuyến; thấy được sự bất lực của một vị quan triều Nguyễn trước cuộc đời ngang trái; thấy được tấm lòng yêu nước thương dân, cũng như nỗi niềm day dứt, giằng xé trước cái đạo xuất thời- xử thế của một kẻ sỹ. Người viết Trần Quốc Thường DT 0915226760 Thuongyenho Website Tài liệu đính kèmVe hai cau ket bai THU Thu điếu của Nguyễn KhuyếnThu điếu câu cá mùa thu là một trong chùm ba bài thơ Nôm nổi tiếng về mùa thu của Nguyễn Khuyến Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh Ao thu lạnh lẽo nước trong veo, Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo. Sóng biếc theo làn hơi gợn tí, Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo. Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt, Ngõ trúc quanh co khách vắng teo. Tựa gối ôm cần[1] lâu chẳng được, Cá đâu đớp động dưới chân bèo. Chú thích ▲ Cần câu

tựa gối ôm cần lâu chẳng được